ผมคิดเรื่องนี้มานานแล้ว ไม่เคยคิดเป็นคำพูดคำเขียนสักที ผมว่าความภูมิใจในวัฒนธรรมตัวเอง เพื่อนร่วมชาติ และ บรรพบุรุษ คือปัจจัยสำคัญที่ทำให้ญี่ปุ่นและเยอรมันลุกขึ้นมาได้เร็วมากมากหลังจากที่แพ้สงคราม และทำให้เกาหลีพัฒนาประเทศได้เร็วขนาดนี้

ส่วนเรื่องมายาคติของการลอกฝรั่งก่อนเดี๋ยวเราก็เจริญและออกแบบได้เอง ผมว่ามันเป็นแค่ปัจจัยที่มาวางบนสมการในย่อหน้าแรกเท่านั้นเอง

ถ้าเอาปัจจัยเรื่องการพยายามลอกคนอื่นนี้ไปวางบนสมการของสังคมที่ไม่มีความภาคภูมิใจในตัวเอง ไม่รักเพื่อนร่วมชาติตัวเอง ไม่ภูมิใจในรากเหง้าตัวเอง ต่อให้ลอกไปอีกแค่ไหนทุ่มเงินไปอีกแค่ไหน มันเป็นได้อย่างมากก็แค่ ...... (เติมชื่อที่นึกออกอันดับแรกในใจเอาเองแล้วกัน ผมไม่กล้าเขียน)