เดือนนี้ผมเพิ่งมีโอกาสได้กลับมาทำงานศิลปะของตัวเองอีกครั้ง หลังจากไม่ได้มีเวลา(ที่สงบและต่อเนื่องพอให้คิดอะไร)เลยตั้งแต่กลับมาเมืองไทย โปรดติดตามชมเร็วๆนี้ ไม่บนจอก็นอกจอ

หมายเหตุ: ที่เขียนนี่ เพื่อกดดันตัวเองครับ

วันนี้ลองทดสอบกับเกม Brain Age ครั้งแรกในรอบปี คะแนนย่อยในแต่ละด่านแย่ลงเยอะมาก แต่ผลออกมาก็อยู่ในขั้นยอมรับได้ เห็นได้เลยว่าความสามารถของสมองลดลงเยอะมาก สมาธิ, ความเร็ว, ทักษะเชื่อมโยงของมือกับสมอง ช้าลงเป็นสิบวินาที

หรือว่าเราอยู่ในสภาพแวดล้อมที่สบายเกินไปจนเสียสัญชาตญาณนักล่า(ของแมวเหมียว)ก็ไม่รู้

วันนี้ตอนเย็นมีฝนตกหนักที่ทำงาน หลังฟ้าสงบเลยเดินออกไปสำรวจน้ำในกระป๋องที่รองไว้ข้างนอก อ่ะจ๊าก นั่นมันรุ้งสองชั้นกำลังจอดอยู่อีกฝั่งของแม่น้ำ ลำดับสีของวงนอก (รุ้งทุติยภูมิ) มันจะกลับกันกับวงใน (รุ้งปฐมภูมิ) ดังที่เห็นในภาพนั้นเอง ตื่นเต้นมาก ผมจำไม่ได้เหมือนกันว่าครั้งสุดท้ายที่เห็นรุ้งในจังหวัดกรุงเทพมหานครนี้มันเมื่อไหร่กัน (เมื่อสมัยก่อนยุคที่จะมีตึกน่าเกลียดน่ากลัวผุดขึ้นมาเต็มเมืองไปหมด สมัยนั้นกรุงเทพฯเราคงเคยสวยงามน่าดู)

หลังจากไปพบแพทย์เรื่องร่างกายไม่สามารถทรงตัวได้ เพราะเส้นประสาทควบคุมมันมีปัญหาจากอาการไอแรงเกินไป (มันเป็นห่วงโซ่มาจากโรคอื่นอีกที) ผมเลยคิดว่าควรจะต้องกลับมาตั้งใจวิ่งออกกำลังกายอีกครั้ง ถึงแม้คุณหมอจะบอกว่าการวิ่งเป็นการออกกำลังกายที่ไม่ได้ใช้สมองควบคุมการเคลื่อนไหวแบบแอดวานส์เท่าพวกกีฬาตีแบด หรือ บาสเกตบอล ก็ตาม

หลังจากลองวิ่งมาสักสองเดือน สัปดาห์ละสามถึงสี่วัน พบว่าอาการแพ้อากาศหายไปเยอะพอสมควร (ไม่รู้เพราะยังไม่ถึงหน้ามันหรือเปล่า) รู้สึกตัวเบาขึ้น สดชื่นขึ้นมาเยอะเลยครับ

ไม่อยากเชื่อว่า ตอนก่อนย้ายมากรุงเทพ บ้านอยู่ข้างๆ Prospect Park แท้ๆ ผมไปวิ่งจริงๆไม่น่าจะถึงสิบครั้ง (ส่วนใหญ่ไปเดินเนียนๆ นอนอ่านหนังสือเล่น) มาวันนี้ดันเพิ่งจะมาคึกวิ่งอยู่กับที่อยู่บนลู่วิ่งที่ทำงาน แต่ที่เขียนขึ้นมาอยากจะบอกว่า ออกกำลังกาย วันละนิด จิตแจ่มใส จริงๆครับ

บ่ายนี้โทรไปคุยกับที่บ้าน แม่บอกว่ากำลังทยอยทำความสะอาดบ้านอยู่ จะกำจัดของไม่จำเป็นออกไปเรื่อยๆเพราะบ้านเหลือพื้นที่น้อยมากๆ

ผมเลยบอกแม่ว่า “ดีแม่ ทิ้งเลย อะไรที่ไม่ได้ใช้เกินสองปีก็บริจาคซะ คนเราควรจะเหลือแต่สิ่งที่จำเป็นเอาไว้ในบ้านเท่านั้น”

แม่เลยถามว่า “รวมถึงการ์ตูนที่ลูกเก็บไว้ด้วยไหม เต็มบ้านไปหมดเลย อยู่ในกล่องมาเป็นสิบปีแล้ว”

ผมเลยตอบว่า “อุ่ย ยกเว้นการ์ตูน…”

แม่ “อ้าว…”

วันนี้ผมเรียนรู้ว่าตัวเองก็เป็นพวกสองมาตรฐานสุดๆเหมือนกัน แล้วจะไปเรียกร้องอะไรจากคนอื่นเขาได้ล่ะเนี่ยทีนี้

ไม่รู้ทำไมเหมือนกัน ผมรู้สึกว่าเวลาอ่านหนังสือ The Fountainhead นั้น มันทำให้อดคิดถึงเรื่อง ฤทธิ์มีดสั้น ไม่ได้ทุกที

ตัวละครอย่าง Howard Roark กับ Gail Wynand มีลักษณะและความสัมพันธ์คล้ายกับคนแบบ ลี้คิมฮวง กับเซียงกัวกิมฮง มาก เป็นคนประเภทเดียวกัน ที่เลือกเส้นทางชีวิตต่างกัน คนที่เป็นเงาของกัน แต่คนหนึ่งเลือกที่จะสละทุกอย่างเพื่อทำสิ่งที่ตัวเองเชื่อโดยไม่ต้องไปยุ่งกับยุทธภพ ส่วนอีกคนเลือกที่จะสละทุกอย่างเพื่อครองยุทธภพก่อนค่อยทำสิ่งที่ตัวเองเชื่อ

หรือคนอย่าง Peter Keating ก็ทำให้ผมคิดถึงคนแบบ เล้งโซ่วฮุ้น คนที่ทำทุกอย่างเพื่อที่จะได้ครอบครองอะไรก็ตามที่คนอื่นมองว่าคนที่ประสบความสำเร็จนั้นควรจะมี ยกเว้นอย่างเดียวที่เขาไม่มีคือ ความภูมิใจในตัวเอง

หรือแม้แต่คนแบบ Ellsworth Toohey ที่ไม่ได้มีความสามารถอะไรด้วยตัวเอง แต่กลับหาวิธีสร้างอำนาจให้ตัวเองได้ด้วยการเป็นนักวิจารณ์ที่ชี้เป็นชี้ตายคนอื่นได้ด้วยปากกา ก็ทำให้คิดถึงคนแบบ แป๊ะเฮียวเซ็ง ที่เขียนตำราอาวุธ ทำตัวเป็นนักจัดอันดับยอดฝีมือในยุทธภพ ทำให้ยอดฝีมือต่างฆ่าฟันกันเพื่อแย่งชิงอันดับในตาราง สามารถเป็นคนที่มีอิทธิพลในยุทธภพได้โดยที่ไม่ต้องเป็นยอดฝีมือเสียเอง

ผมรู้สึกว่าตัวละครแบบนี้ มันเป็นตัวละครที่ไม่มีวันล้าสมัย มันคือตัวแทนของมนุษย์แบบต่างๆที่มีอยู่ทุกยุคทุกสมัย จะจับเอามาใช้กับวงการแบบไหนก็ได้ มันก็มีคนแบบนี้อยู่ทั้งนั้น จอมยุทธ์, สถาปนิก, อาจารย์, นักธุรกิจ, นักดนตรี ฯลฯ (แต่วงการแพทย์ กับ พระ อาจจะไม่ได้)

The Fountainhead เป็นนิยายของคุณ Ayn Rand ที่ตีพิมพ์ออกมาเมื่อปี 1943 แต่เมื่อมาอ่านตอนนี้ ก็ยังรู้สึกว่าเรื่องราวในหนังสือนั้นช่างร่วมสมัยอะไรขนาดนั้น แก่นของเรื่องจริงๆ ผมเองก็ไม่ค่อยเห็นด้วยเท่าไหร่ ในส่วนของการนิยมความเห็นแก่ตัวและความเป็นตัวของตัวเอง (individualistic) เพื่อที่จะผลักดันโลกไปข้างหน้า คือก็เห็นด้วยบ้างแต่ไม่ได้เห็นด้วย100% โดยส่วนตัวผมเชื่อว่า คนคนเดียวไม่สามารถเปลี่ยนโลกได้ แต่คนเกินสามคนก็ไม่สามารถเปลี่ยนโลกได้เช่นกัน

ผมชอบที่เขาใช้สถาปัตยกรรมเป็นตัวแปรของการแสดงอัตตาของคนในเรื่อง เพราะมันทำให้เข้าใจและเห็นภาพอะไรง่ายดี  เช่นตอนที่สถาปัตยกรรมแบบModernโดนทำให้มันฮิต คนที่เคยทำงาน Traditional หรือ Classic ก็หันมาใช้ element ของModern เป็นจุดตกแต่งของอาคาร โดยที่ไม่ได้มีอะไรที่มันModernจากแก่นความเชื่อข้างในเลยอยู่ดี เหมือนคนที่เอาเปลือกของอะไรก็ตามที่กำลังเป็นที่นิยมมาคลุมความว่างเปล่าที่ไม่มีอะไรของตนเองไปวันต่อวัน ตลกดี

ปรกติแล้วนอกจากเก้าอี้และกีต้าร์ผมมักไม่ค่อยจะอยากเพิ่มเติมวัตถุอะไรเข้ามาในชีวิตเลย (ไม่ได้สมถะ แต่ไม่มีตัง) จนเมื่อเดือนก่อน บังเอิญเผลอไปจับกล้องของเพื่อนตัวนึงคือ GF1 แล้วถ่ายเล่นนิดๆหน่อยๆ หลังจากนั้นก็เกิดกิเลสอยากได้ขึ้นมาเฉย พยายามเอาธรรมะเข้าข่มก็ยังไม่สามารถลืมมันได้ จนเกื้อบเกือบจะทุบกระปุกไปซื้อแล้ว (โชคดีมากมากที่งานที่ทำอยู่ตอนนั้นมันยุ่งมากจนไม่มีเวลาคิดเรื่องอื่นเลย)

จนมาวันหนึ่ง มานั่งมอง G10 ที่ผมใช้อยู่ ก็คิดถึงวันแรกที่เดินไปซื้อที่ร้าน วันแรกที่ใช้กล้องตัวนี้ถ่ายรูปคนที่เรารักและสถานที่ที่เราผูกพันธ์ นึกถึงตอนที่สะพายมันเดินข้ามเขาเป็นลูกๆ เดินตลุยที่ไหนต่อที่ไหนมาด้วยกัน แล้วอยู่ดีดีใจก็สงบ ไม่อยากได้ GF1 อีกต่อไป เอา G10 มานั่งเช็ดทำความสะอาด แล้วก็พยายามทำความเข้าใจและใช้มันให้ดีที่สุดในแบบที่มันเป็นดีกว่า

ผมเรียนรู้ว่า บางทีกิเลส มันไม่สามารถดับกันได้ด้วยเหตุและผล มันต้องดับด้วยความไร้เหตุผล(สิ้นดี)นี่แหล่ะ ดั่งคำกล่าวที่ว่า emotion นั้นต้องดับด้วย perception นั่นเอง

ร้านรถเข็นผัดไทยหน้าออฟฟิตไม่ขายมาหลายวันแล้ว ลุงคนขายแกเจ็บเท้า แต่ลุงไม่รู้หรอกว่ามันเจ็บมาถึงใจผม เวลาหิวสุดๆ วิ่งลงไปข้างล่าง ฝันถึงอาหารร้านแก แล้วพบว่าวันนี้ไม่มาขายอีกแล้ว แต่เห็นลุงแกนั่งเล่นยิ้มแฉ่งอยู่แถวนั้น มันเจ็บใจ ผมต้องไปกินเส้นเล็กแห้งร้านข้างๆแทนมาวันแล้ว จะสั่งผัดไทยที่ร้านหอยทอดข้างๆก็ไม่กล้า เพราะไม่อยากหลายใจ

โอ่ย หิว

ไม่รู้ว่าเป็นเพราะอายุที่มากขึ้น หรือเพราะการดื่มกาแฟมากเกินไปก็ตาม แต่เพลง Tonight We Fly นี้เป็นเพลงที่ผมฟังเท่าไหร่ก็ไม่เคยเบื่อจริงๆ และตอนนี้มันก็กลายมาเป็นเพลง Theme ของสตูดิโอแอโรเพลนเราไปแล้ว มันเป็นเพลงที่อธิบายหลายๆสิ่งหลายๆอย่างที่เราเชื่อและพยายามกำลังทำอยู่ได้ดี (มากกว่าที่เราพยายามจะแต่งเพลงประจำบริษัทกันเองเสียอีก)

เพิ่งอาการดึขึ้นจากการเป็นหวัดแดด ไม่น่าไปบ้านั่งซักผ้ากลางแดดเปรี้ยงๆเลย ไม่อยากเชื่อว่าอาการมันจะหนักมาก เหมือนตอนเป็นไข้หวัดใหญ่เวลาเปลี่ยนฤดูกาลเลย โดยสถิติผมจะป่วยหนักปีละหนึ่งถึงสองครั้ง ปีนี้โดนไปแล้วสอง (ครั้งแรกป่วยเป็นอะไรไม่รู้ตอนต้นปี ตอนแรกเป็นผื่นคันๆ แล้วเปลี่ยนเป็นเลืิอดออกมาขังตามผิวหนังทั้งตัว แถมหายใจไม่เข้าอีก คิดว่าจะไม่รอดเสียแล้วตอนนั้น หมอยังไม่รู้เลยว่าตกลงผมเป็นอะไรกันแน่) 

เวลาป่วยแล้วมันเหมือน มีดวงใจแต่เหมือนไร้วิญญาณ ทรมานมาก เพราะมันทำอะไรก็ไม่ได้ คิดอะไรก็ไม่ออก ปวดหัวไปหมด สมาธิก็มีไม่ได้ ไม่งั้นมันจะปวดหัวเข้าไปอีก จนอาการเริ่มดีขึ้น ผมถึงรู้สึกว่าการไม่มีโรคเป็นลาภอันประเสริฐจริงๆนั่นแหล่ะ (ก็ไม่เคยคิดจะเถียงหรอก) 

แต่พอมองอีกที แล้วเราจะรู้ได้ยังไงว่าปรกตินั้นเราไม่ได้ป่วยไม่ได้มีโรค เราจะรู้ได้ยังไงว่าที่เราคิดว่าเราปรกตินั่น มันคืออาการปรกติจริงๆ มันอาจจะเป็นอาการป่วยบางอย่างที่เราชินกับมันก็ได้ เช่น ชินกับการคิดไม่ออก ชินกับการไม่ใช้เหตุผล ชินกับการใช้อำนาจแบบไม่มีที่มาที่ไป ชินกับการมองโลกด้านเดียว ชินกับการโวยวายกลบเกลื่อนความผิดตัวเอง ชินกับการบอกตัวเองว่าฉันนี่แหล่ะคือความถูกต้อง หรือแม้แต่ชินกับความโง่ของตัวเอง แบบนี้มันก็ป่วยเหมือนกันน่ะผมว่า เพียงแต่อาการมันอาจจะไม่ได้ชัดเจนเป็นรูปธรรมเท่ามีน้ำมูก หรือ ไอจาม ตลอดเวลา

หรือจะว่าไปแล้ว ความป่วยไข้ก็คือความอ่อนแอของชีวิตที่เรายังไม่ชินนั้นเอง เพราะถ้าเราชินแล้ว มันอาจจะเรียกว่าอย่างอื่นก็ได้

Update:

เพิ่งหายป่วยวันพุธเย็น เมื่อวานวันพฤหัสบดี ผมเดินข้ามทางม้าลายกลางแดด แล้วเดินเข้าร้านอาหารที่มีแอร์ อยู่ดีดีิปวดหัว น้ำมูกไหล ตอนแรกคิดว่าแค่แพ้อากาศ แต่ไปไปมามากลับมาป่วยเป็นหวัดอีกแล้วเพื่อนๆ

เมื่อสัปดาห์ก่อนมีโอกาสได้ไปจัด Workshop ที่ Bangkok CODE  เรื่อง Fuzzy City มา 

ประเด็นหลักคือ ทำยังไงให้นักเรียนภาควิชา I.D. ชั้นปีสามและปีสี่ของพระจอมเกล้าธนบุรี มาเคาะสนิมกันก่อนจะเปิดเทอม และจะต้องมี  Exhibition ที่ดีออกมาให้ได้ภายในหนึ่งสัปดาห์ 

ประเด็นรองคือ ทำยังไงให้น้องๆเขาสามารถใช้ตรรกะให้เสรีอย่างสร้างสรรค์ได้

Fuzzy City: The Polysemantic of Human Interaction in Urban Landscape 

เป็น Workshop ที่ว่าด้วยเรื่องของความไม่มีกฎตายตัวในสังคมเมืองของกรุงเทพ ไม่มีสูตรสำเร็จว่าอะไรดีไม่ดี ถูกหรือผิด เมืองที่มันซับซ้อนจนไม่สามารถใช้ตรรกะพื้นฐานอะไรมาอธิบายได้ เหมือนสุดท้ายมันก็แค่ว่าใครพอใจกับจุดไหน ใครไม่พอใจกับอะไร เมืองมันก็จะเปลี่ยนไปจนถึงจุดที่ไม่มีใครบ่นอะไรเอง เราจะรอคนอื่นมาผลักเราก่อน หรือเราจะเริ่มผลักคนอื่นก่อน ก็ว่ากันไป

โดยตัว Workshop เองนั้น เราก็ให้ผู้เข้าร่วมแต่ละกลุ่มออกไปสังเกตุการณ์ระหว่างพักเที่ยงว่า มีอะไรในกรุงเทพที่เขาอยากทำบ้าง โดยมีข้อแม้นิดนึงว่า แทนที่เราจะใช้วิธีการออกแบบแบบ Human-Centered ซึ่งเป็นการออกแบบเพื่อรองรับความต้องการของมนุษย์โดยมีมนุษย์เป็นศูนย์กลาง แต่กรณีนี้เราจะไม่ตามใจผู้บริโภคอีกต่อไป แต่เรากลับจะใช้ design ในการเปลี่ยนแปลงทั้งดัดทั้งปิดล้อมพฤติกรรมของมนุษย์เพื่อผลักให้มนุษย์เดินไปสู่พฤติกรรมที่ผู้เข้าร่วม Workshop  ในแต่ละกลุ่มต้องการแทน 

พูดง่ายๆคือ เรามาวางกับดักให้คนในสังคมเดินไปในทางที่เราต้องการกันเถิดพี่น้องเอ๋ย 

ผลออกมาเป็นงาน 6 ชิ้น จากนักเรียน 6 กลุ่ม ที่ผมว่าก็น่าสนใจทีเดียวรายละเอียดคงต้องไปหาดูที่นิทรรศการเขาเอาอีกทีครับ

วันนี้ไปงานมหกรรมหนังสือ(ระดับชาติเชียว)มา คนเยอะจริงๆ ประทับใจมากมากที่งานออกร้านขายหนังสือของบ้านเรา มีคนเดินมหาศาลจนล้นทะลักออกมาจากศูนย์ประชุมได้ปานนั้น เด็กๆที่ผู้ปกครองพามาเดินงานนี้จะรู้ไหมหนอว่าพวกเขาช่างเป็นกลุ่มคนที่โชคดีมากมากในสังคมไทย หลายคนอยากอ่านหนังสือแต่ไม่มีโอกาส หลายคนมีโอกาสแต่ไม่อยากอ่านหนังสือ คนที่มีทั้งโอกาสและความชอบพร้อมๆกันนี่ถือว่าโชคดีมาก

เสียอย่างเดียว ผมเป็นโรคประจำตัวอะไรก็ไม่รู้คือแพ้สถานที่ในร่มที่มีฝูงชนเดินสวนกันเยอะๆ เดินยังไม่ทันถึงบูธไหนเลยก็มีอาการขึ้นมาอีกแล้ว เวียนหัวหายใจไม่ออกอึดอัดมาก จะเป็นลม ต้องเดินหนีออกไปนั่งหายใจตรงประตูทางออก สุดท้ายไม่ได้แม้แต่เดินเข้าไปหยิบจับหนังสือสักเล่มในงาน

ไม่รู้ว่าจะแก้โรคนี้ได้ด้วยวิธีไหนเหมือนกัน ไปหาหมอตรวจความดัน, ไปพบจิตแพทย์, หรือจะไปบวชดี