มีโอกาสได้ไปอ่านบทความเรื่อง หมาเยี่ยวรดภูเขาทอง จากเวบของคุณวินทร์มา รู้สึกค่อนข้างประทับใจในวิธีการเปรียบเทียบของ ม.ร.ว. คึกฤทธิ์ ปราโมช มาก เห็นภาพและเห็นความรู้สึกมาก

จำได้ว่านานมาแล้วเคยอ่านหนังสือเล่มหนึ่งของคุณ Edward De Bono (จำไม่ได้ว่า Simplicity หรือ New Thinking for The New Millennium) แกยกตัวอย่างเรื่อง เด็กที่เอาก้อนหินไปวางบนรางรถไฟเพื่อทำให้รถไฟตกราง แต่ก็ไม่ได้แปลว่าเด็กคนนั้นฉลาดกว่าวิศวกรที่สร้างระบบรถไฟ หรือ แปลว่าระบบรถไฟไม่ควรจะมีอยู่ดี และรถไฟมันก็จะพัฒนาไปเรื่อยๆจนดีขึ้นสักวันนึงอยู่ดี ที่สำคัญเขาก็รู้แหล่ะว่าถ้ามีก้อนหินมาวางบนราง มันอาจจะมีปัญหา แต่มันก็มีมาตรฐานอื่นๆที่ต้องคำนึงถึงมากกว่า และก็ต้องค่อยๆพัฒนากันไป (เหมือนกับงานสร้างสรรค์งานนวัตกรรมต่างๆ ในประเทศที่เจริญพอสมควร เขาก็รู้แหล่ะว่าของทุกอย่างมันก็ยังไม่สมบูรณ์ ก็ค่อยๆทำกันไปพัฒนากันไป มันก็จะดีขึ้นเองสักวัน ไม่ไช่เอาแค่ตอดเล็กตอดน้อยด่ากันแบบไม่ให้คนอื่นได้ทำอะไร)

หลังๆมาไม่รู้ทำไม เริ่มรู้สึกว่าอาการแบบนี้เป็นที่นิยมมากมากในสื่อต่างๆ(ของไทย) และในสังคมที่เห็นคนประเภทเห็นคนอื่นทำอะไรไม่ได้ ต้องไปทุ่มเทกำลังกายกำลังสมองเพื่อไปหยุดคนอื่น เหมือนกลัวคนอื่นจะทำอะไรสำเร็จ แล้วก็เหมือนเป็นเรื่องธรรมดาในสังคมด้วย ที่จะมีคนแบบนี้โผล่ออกมาเรื่อยๆ (ยิ่งทางด้านการวิจารณ์ศิลปะวัฒนธรรมด้านต่างๆ)

คือผมเคยคิดว่าการมองว่าคนพวกนั้นเหมือนเด็กมีปมด้อยที่จ้องจะเอาก้อนหินไปวางให้รถไฟตกรางก็เป็นการเปรียบเทียบที่ดีแล้วน่ะ แต่ตอนนี้ผมว่าเปรียบเทียบคนแบบนี้ว่า หมาเยี่ยวรดภูเขาทอง มันไทยๆและเห็นภาพกว่าเยอะเลย กับคนขี้แพ้พวกนั้น

จำได้ว่าตอนเรียนอยู่มีเพื่อน(ร่วมห้อง) คนนึง เป็นชาวอะไรไม่รู้ แต่ดูมั่นใจในชีวิตตัวเองมาก เหมือนแกภูมิใจมากมากที่จะหาข้อเสียของงาน masterpiece ต่างๆได้ เจออะไรด่าไปหมด ตำหนิไปหมด ไม่ว่าจะเป็นงานไหน แกด่าได้หมด จนเวลาผ่านไปครึ่งเทอม อาจารย์แกก็เลยถามว่า “โอเค หมดเวลาพูดข้อเสียแล้ว ขอทางออกหน่อยได้ไหม” คุณคนนั้นก็อึ้งๆไป อาจารย์แกก็ถามต่อว่า “ง่ายจะตายที่เราจะเห็นข้อเสีย หรือด่าคนอื่นตอนที่เขาทำเสร็จแล้ว ว่ามันไม่ดียังไง แต่ไหนไหนก็อุตส่าห์ร่ำเรียนมาขนาดนี้ ขอทางออกหน่อยได้ไหม” เพื่อนร่วมห้องคนนั้นก็อึ้งๆไปอีก อาจารย์ก็เลยบอกว่า “อืมม หาทางออกให้คนอื่นให้ได้ เท่กว่ากันเยอะเลย“